Joachim Camerarius (1534-1598)

Aus Ärztebriefe
Zur Navigation springen Zur Suche springen

auch der Jüngere, 1534 in Nürnberg, 1598 in Nürnberg.

Vita

Fünftes Kind (von neun überlebenden Kindern) des Humanisten Joachim Camerarius I. und der Anna, Truchsessin von Grünsperg. Verbrachte seine Jugend in Tübingen und in Leipzig, ging auf die neugegründete Landesschule in Pforta.

Studium in Wittenberg (1552, ?) (wohnte bei Melanchthon); dann in Leipzig (1553, ?), dann zweijähriger Aufenthalt bei Johannes Crato von Crafftheim in Breslau. Italienaufenthalt in Padua (1559, ?) und in Bologna (1559, 1562), wo er unter anderem bei Gabriele Falloppio und Ulisses Aldrovandi hörte. Machte in Bologna seinen Dr. med. Bologna (27 Juli 1562).

Nach dem Studium wurde er Stadtarzt in Nürnberg (1564, ?), wenig später auch Leibarzt des Bamberger Fürstbischofs Veit II. von Würzburg (1565, ?) und des Bamberger Fürstbischofs Ernst von Mengersdorff (?, ?). Außerdem beriet er weitere Fürsten in ärztlichen Fragen, nahm aber nie eine Stelle als Leibarzt an.

1565 Heirat mit Justine Bernbeck, Witwe der gewesenen Stadtärzte Johann Prünsterer (um 1526-1554), Arzt in Nürnberg seit 1551, und Johannes Heß (+1564), seit 1554 Stadtarzt. Mit ihr hatte er einen Sohn (Joachim Camerarius III., *1566).

Zweite Ehe mit Maria Rummel von Lonerstedt (1544-1577), Tochter von Balthasar RvH, Nürnberger Patrizier und Pfleger von Altdorf, mit ihr vier Kinder, drei Söhne (Balthasar, Ludwig (+1651)und Christoph (+1602)) und eine Tochter (?).

Mai 1580 Heirat mit Ursula Hack von Suhl, gen. Thill (+1589), von ihr eine Tochter.

Seit 1571 Bemühungen um Neuordnung des Gesundheitswesens in Nürnberg: 1592 Collegium Medicum, dessen erster Dekan er wurde.

Er beschäftigte sich mit botanischen Studien, war unter anderem auch botansicher Arzt von Landgraf Wilhelm IV. von Hessen-Kassel.

Werke

  • Synopsis quorundam brevium sed perutilium commentariorum de peste, Autoribus aliquod excellentissimis medicis... Edita studio Joachimi Camerarii, Norimbergae, 1583.
  • De plantis epitome utilissima Petri Andreae Matthioli …novis plane, et ad vivvm expressis iconibus ... aucta, & locupletata à Ioachimo Camerario, Francofortum, 1586.
  • Kreutterbuch Des Hochgelehrten weitberümbten Herrn Petri Andreae Matthioli, Frankfurt, 1586.
  • Hortvs Medicvs Et Philosophicvs + Sylva Hercynia, Franfurt, 1588.
  • Symbolorum & Emblematum Ex Re Herbaria Desumtorum Centuria Una, Moguntiae, 1590.
  • Symbolorum & Emblematum Ex Animalibus Quadrupedibus desumtorum Centuria Altera, Moguntiae, 1595.
  • Symbolorum & Emblematum Ex Volatilibus Et Insectis Desumtorum Centuria Tertia, Moguntiae, 1596.
  • Symbolorum Et Emblematum Ex Aquatilibus Et Reptilibus Desumptorum Centuria Quarta, Moguntiae, 1604 (post mortem).

Archivalien

  • SLUB Dresden
    • Mscr.Dresd.C.336,Bl.155-156: Eigenh. Eintrag in Stöberlein: Theriaci et Mitridatii [über Gegengiftpflanzen]
    • Mscr.Dresd.C.336,Bl.160: Eintrag in Hs.
    • Mscr.Dresd.K.350,72: Werkmanuskript
    • Mscr.Dresd.K.350,51-53: Med. Gutachten
    • Lit.Rom.A.2070: Beiträger; Inhalt aus Kalliope nicht ersichtlich
    • Mscr.Dresd.K.350,75: Dgl.
    • Mscr.Dresd.K.66,Bl.41-42: Gutachten an August von Sachsen

Literatur

  • Fischer1931, in: Ärztl. Mitt. 33 (1931)
  • Hunger, Charles de L’Escluse, Bd. 2: 5-8 mit weiterer Literatur
  • Jöcher I,1594f.; Kestner 168f.
  • Killy, Literaturlexikon, Bd. 2, 350 (mit weiterer Literatur)
  • Zedler, Bd. 5, Sp. 394f.

Briefe

Briefe von Joachim Camerarius (1534-1598)

 EmpfängerStandortSignaturEditionAnmerkungLiteraturSeitenBearbeitung
Joachim Camerarius (1534-1598) an Unbekannt (1)UnbekanntMuseum Plantin-Moretus AntwerpenMs. Arch. 78Quelle: Iterunbearbeitet
Joachim Camerarius (1534-1598) an Unbekannt (2)UnbekanntÖsterreichisches Staatsarchiv WienRHR Impressoria 9-1-6"Gesuch über 12 jahre für: verbesserte Ausgabe Petri Mathioli (Pietro Andrea Matthioli): Teutsch Kräuterbuch und Paralipomena Magni Herbarii Conradi Gesneri" (1582)unbearbeitet
Joachim Camerarius II. an August (Sachsen, Kurfürst) (1)August (Sachsen)Hauptstaatsarchiv Dresdenunbek.1 Briefzeitung, 1589; Empf. mutm. bei Sichtung in Dresden nicht gefundenKleinpaul 1930111unbearbeitet
Joachim Camerarius II. an Bonaventura Vulcanius (1)Bonaventura VulcaniusUB LeidenVUL 105:31 Br., 12.9.1595 - Abs. unsicher; s. d. folgende Zitat. - Bestätigung der Rücksendung der griechischen Kirchenväterbriefe-Slg. des Sambucus (s. DS 13692) an ihn. Dazu De Landtsheer 2010, 291 f.: "These letters, whicht the Hungarian humanist had first entrusted to Philippus Camerarius Sr - gemeint ist Joachim I.; U.S. - had after the latter's death in 1574 been forwarded by his son - scil. Joachim II., U.S. - to Vulcanius at Sambucus' request. A further look into the correspondence of..." NB: VUL 105:3 enthält lt. Kat. Leiden 7 Briefe von JC an BV, 1576-1597. In Adis (nach De Vries): 3 - De Vrise umfaßt nur die Jahre 1573-77!unbearbeitet
Joachim Camerarius II. an Caspar Bauhin (1)Caspar BauhinUB BaselG² I 2, 157-1626 Briefe, auch in G II 41, 16+17unbearbeitet / UB Basel
Joachim Camerarius II. an Diverse (1)DiverseBiblioteka Jagiellońska KrakauSlg. Autogr.16 Br.; Empf.: Philipp Camerarius, Matthaeus Dresser; Francois Hotman; Esrom Rüdinger; J. v. Glauburg; ex NL Karl Ludw. Greg. v. Meusebach nach Autopsie BJ nicht nachvollziehbar: weitestgehend an Phil.Cam.; mit CD Döhn prüfen!unbearbeitet
Joachim Camerarius II. an Diverse (2)DiverseSUB HamburgHBA AA XX 57120 Briefe, Nachlaß Rittershausen (1560-1613)

Signatur vermutlich nicht aus der SUB Hamburg; U.S. 11.2.2010!

Nachlaß Rittershausen liegt an sich in der BSB (aber nicht mit so einer Signatur) U.S. 16.6.2011
unbearbeitet
Joachim Camerarius II. an Ernst (Bamberg, Bischof) (1)Ernst (Bamberg, Bischof)Biblioteka Jagiellońska KrakauSlg. Autogr.ex Sammlung Radowitz 5033; nur Adresse!, O.D.Kat. Radowitz 1864362unbearbeitet
Joachim Camerarius II. an Jakob Zwinger (1)Jakob ZwingerUB BaselFr. Gr. Ms. I 1218 Briefeunbearbeitet / UB Basel
Joachim Camerarius II. an Johann Jakob Grynaeus (1)Johann Jakob GrynaeusUB Basel12 Briefe In HAN derzeit nur 2 Stück nachgewiesen; 9/2020unbearbeitet / UB Basel
Joachim Camerarius II. an Justus Lipsius (1)Justus LipsiusUB LeidenLips. 4Nach Kristeller 1989, 362a.unbearbeitet
Joachim Camerarius II. an Nürnberg (Rat) (1)Nürnberg (Rat)Stadtarchiv NürnbergCollegium medicum 8, S. 581 Br., 27.12.1571 mglw. Staatsarchiv N?Brechtold 1959115unbearbeitet
Joachim Camerarius II. an Theodor Zwinger (1)Theodor ZwingerUB BaselFr. Gr. Ms. II 28 u. a.20 Briefeunbearbeitet / UB Basel
Joachim Camerarius II. an Unbekannt (1)UnbekanntStaatsarchiv Marburgunbek.mehrere Zeitungen/Briefe, 1580-1590Kleinpaul 1930111unbearbeitet
Joachim Camerarius II. an Unbekannt (4)UnbekanntUB UppsalaWaller Ms de-006831 Text, eher kein Brief, "alumnum betr. 25. Junii 90", Antonio Volpe erwähntunbearbeitet
Joachim Camerarius II. an Unbekannt (Medici?) (1)Unbekannt (Medici?)Archivio di Stato di FirenzeArchivio Mediceo del PrincipatoKristeller 1990545unbearbeitet

Briefe an Joachim Camerarius (1534-1598)

 AbsenderStandortSignaturEditionAnmerkungLiteraturSeitenBearbeitung
Bonaventura Vulcanius an Joachim Camerarius II. (1)Bonaventura VulcaniusUB LeidenVUL 106:21 Konzept o.D.unbearbeitet
Bonaventura Vulcanius an Joachim Camerarius II. (2)Bonaventura VulcaniusUB LeidenBPL 18861 Br., 30.5.1577; Empf. lt. CEN (f.) Jo.Cam.III Quelle f. Datum unklar (CEN?); mglw. = DS 18493 vom 29.6.1577 (US 1/22)unbearbeitet
Bonaventura Vulcanius an Joachim Camerarius II. (3)Bonaventura VulcaniusUB LeidenVUL 36, Bl. 60, 73, 81v, 92v, 103, 138, 1837 Konzepte, davon 2 undatiert Bereits aufgenommen: DS 18489, 18492unbearbeitet
Esrom Rüdinger an Joachim Camerarius II. (1)Esrom RüdingerUB LeidenPAP 21 Br., o.D.unbearbeitet
Esrom Rüdinger an Joachim Camerarius II. (3)Esrom RüdingerUB LeidenPAP 21 Br. o.D.unbearbeitet
Ferrante Imperato an Joachim Camerarius II. (1)Ferrante ImperatoStendardo 20011. lt. Verfasserin Original in Mailand, Ambr., S 107 sup., Bl. 206 (so nochmals ebd. S. 58 Anm. 14) - lt. Datenbank der Ambrosiana nicht enthalten - 2. lt. Verfasserin an J.C. II.; der Textabdruck beginnt aber mit "al mio signor Ciungermano" (= Hungermann)unbearbeitet
Friedrich Sebisch d.Ä. an Joachim Camerarius II. (1)Friedrich Sebisch d.Ä.UB LeidenFAC UB A 15 2a ex BPL 2596 201 Br., 1581; angebl. Fotokopie; Empf. lt. CEN: Joachim Camerarius III.unbearbeitet
Henricus Stapedius (1531-1587) an Joachim Camerarius II. (1)Henricus Stapedius (1531-1587)UB LeidenFAC UB A 15 2a olim BPL 2596 201575; Kop.; Orig. zu klärenunbearbeitet
Henricus Stapedius an Joachim Camerarius II. (1)Henricus StapediusUB LeidenFAC UB A 15 2aolim BPL 2596 20; 1 Br. 1575 in Kopie vermutlich = Trew Stapedius 8 = DS 47366unbearbeitet
Hugo Blotius an Joachim Camerarius (1534-1598) (1)Hugo BlotiusÖsterreichisches Staatsarchiv WienGroße Korrespondenz 30-101 Br., 1579unbearbeitet
Jakob Monau an Joachim Camerarius II. (1)Jakob MonauUB LeidenBPL 18861 Br., 1579unbearbeitet
Johannes Crato von Crafftheim an Joachim Camerarius (1534-1598) (1)Johannes Crato von KrafftheimBU BolognaCod. 124, ms. 98De ratione distillandi Nicht in Aldrovandi-Datenbank, aber in Iter Italicumunbearbeitet
Johannes Posthius an Joachim Camerarius II. (1)Johannes PosthiusUB LeidenFAC UB A 15 2a olim BPL 2596 201 Br., 1583; Empf. lt. CEN: Joachim Camerarius III Von P an C aus 1583 sieben Br. bekannt = Trew Posthius 114-120, wohl danach faks. - US 6/21unbearbeitet
Maximilian II. (HRR) an Joachim Camerarius (1534-1598) (1)Maximilian II. (HRR)Österreichisches Staatsarchiv WienRHR Impressoria 9-1-7"Privileg von Maximiian II. Verlängerung um 5 Jahre und ein Privileg von Rudolf II. über 12 Jahre für: zwei Kräuterbücher" (1568, 1582)unbearbeitet
Petrus Coudenberg an Joachim Camerarius II. (1)Petrus CoudenbergUB LeidenFAC UB A 15 2a1 Br.; Faks.; vmtl. = 18254 oder 44619unbearbeitet